Rodzaje glowic tryskaczowych: kompletny przewodnik dla inzynierow ochrony przeciwpożarowej

Znaczenie prawidlowego doboru glowic tryskaczowych

Głowica tryskaczowa to serce kazdego systemu sprinklerowego. To właśnie ona wykrywa pożar poprzez element termoczuły i uwalnia wode w odpowiednim wzorze zraszania. Dobór niewłaściwego typu tryskacza może prowadzić do nieskutecznej ochrony, problemow przy odbiorach lub niepotrzebnych kosztów.

W Oskar Sprinkler, instalujac systemy tryskaczowe w Belgii, Holandii, Norwegii i Niemczech, codziennie pracujemy z roznymi typami tryskaczy. W tym przewodniku dzielimy się praktyczną wiedzą o ich zastosowaniach.

Klasyfikacja glowic tryskaczowych

Glowice tryskaczowe można klasyfikowac wedlug kilku kryteriow:

Wedlug orientacji montazu

• Pendent (wiszace) — montowane deflektórem w dol, najczesciej stosowane w przestrzeniach z sufitem podwieszanym
• Upright (stojace) — montowane deflektórem do gory, typowe dla hal przemyslowych i magazynów
• Sidewall (scienne) — montowane na scianie, zraszajace jednostronnie, idealne dla korytarzy i malych pomieszczen
• Concealed (ukryte) — z pokrywa dekoracyjna, stosowane w obiektach o wysokich wymaganiach estetycznych

Wedlug temperatury zadziałania

• 57°C (pomaraczowy) — standard dla wiekszosci pomieszczen
• 68°C (czerwony) — najczesciej stosowany typ
• 79°C (zolty) — dla pomieszczen o podwyzszonej temperaturze
• 93°C (zielony) — kotlownie, suszarnie
• 141°C (niebieski) — pomieszczenia o bardzo wysokiej temperaturze otoczenia
• 182-260°C — specjalne zastosowania przemyslowe

Dobor temperatury zadziałania musi uwzgledniac maksymalna temperaturę otoczenia — tryskacz powinien być o minimum 30°C wyzszy niz maksymalna spodziewana temperatura pod sufitem.

Wedlug wspolczynnika K (wydajnosci)

• K57 (K5.6) — standardowy tryskacz do zastosowań LH i OH
• K80 (K8.0) — podwyzszona wydajnosc dla OH i HH
• K115 (K11.2) — duza wydajnosc dla magazynów
• K160 (K16.0) — ESFR, do ochrony magazynów wysokiego składowania
• K200 (K19.6) — ESFR o najwyzszej wydajnosci
• K360 (K25.2) — specjalne tryskacze ESFR

Tryskacze ESFR — rewolucja w ochronie magazynów

Tryskacze ESFR (Early Suppression, Fast Response) zmieniły podejście do ochrony magazynów wysokiego składowania. W przeciwieństwie do tradycyjnych tryskaczy, które kontrolują pożar do momentu przyjazdu straży pożarnej, ESFR są zaprojektowane do tlumienia pożaru — generuja wystarczajaco duzy strumien wody, aby zdusic ogien na wczesnym etapie.

Zalety ESFR

• Eliminacja potrzeby stosowania tryskaczy podregałowych w wielu przypadkach
• Redukcja kosztów instalacji — mniej tryskaczy, mniej rurociagow
• Wieksza elastycznosc ukladu magazynowego — brak ograniczen wynikajacych z tryskaczy w regalach
• Szybsza reakcja dzieki elementowi termoczulemu o szybkiej odpowiedzi

Ograniczenia ESFR

• Duze wymagania wobec źródła wody (cisnienie i wydajnosc)
• Ograniczenia dotyczace maksymalnej wysokosci składowania i typu towarów
• Wymagania dotyczace wolnej przestrzeni pod sufitem
• Nie wszystkie konfiguracje magazynowe sa odpowiednie dla ESFR

Wiecej o porownaniu systemow ESFR i CMSA przeczytasz w naszym artykule o systemach sprinklerowych dla magazynów.

Tryskacze do zastosowań specjalnych

Tryskacze suche (dry pendent/upright)

Stosowane w systemach mokrych, gdzie tryskacz musi być zamontowany w strefie narazonej na zamarzanie (np. chlodnie, rampy zaladunkowe). Woda nie wchodzi do czesci tryskacza znajdujacej się w strefie mrozowej.

Tryskacze odporne na korozje

Z powlokami ochronnymi (wax, PTFE, specjalne lakiery) do zastosowań w srodowiskach agresywnych chemicznie, chłodniach lub obiektach o wysokiej wilgotnosci.

Tryskacze dekoracyjne i ukryte

Z pokrywami w kolorze sufitu, flush mount lub recessed — do hoteli, biur, obiektow handlowych i wszedzie tam, gdzie estetyka jest wazna.

Tryskacze okienne (window sprinklers)

Specjalne tryskacze do ochrony przeszklonych fasad, tworzace kurtyne wodna zamiast tradycyjnego wzoru zraszania.

Tryskacze otwarte (sprinklery deluge)

Bez elementu termoczulego — otwarte stale, uruchamiane przez zewnetrzny system detekcji. Stosowane w systemach zalewowych dla stref o bardzo wysokim ryzyku.

Elementy termoczule

Dwa główne typy elementow termoczulych:

• Ampulka szklana — wypelniona cieczą, która rozszerza się pod wplywem ciepla i rozbija ampulke. Kolory odpowiadaja temperaturom zadziałania.
• Zamek topikowy — element metalowy lutowany spoiwem o znanej temperaturze topnienia. Czesto stosowany w tryskaczach przemyslowych.

Szybkosc reakcji

• Standard Response — typowy czas reakcji, dla wiekszosci zastosowań
• Fast Response — szybsza reakcja dzieki mniejszej masie termicznej elementu, wymagana w niektórych zastosowaniach (LH, ESFR)
• RTI (Response Time Index) — parametr okreslajacy szybkość reakcji: poniżej 50 = fast response, powyżej 80 = standard response

Kryteria doboru tryskaczy

Przy wyborze tryskacza nalezy uwzglednic:

• Klasyfikacja zagrożenia — determinuje wymagany wspolczynnik K i gęstość zraszania
• Wysokosc pomieszczenia — wplywa na typ tryskacza i jego wydajnosc
• Temperatura otoczenia — okreslana temperaturę zadziałania i ewentualna potrzebę stosowania tryskaczy suchych
• Estetyka — w obiektach uzytecznosci publicznej może wymagac tryskaczy ukrytych lub dekoracyjnych
• Srodowisko — korozja, wilgotnosc, agresywne chemicznie substancje
• Typ systemu — mokry, suchy, preaction — wplywa na dobor tryskacza

Certyfikacje i dopuszczenia

Tryskacze musza posiadac odpowiednie certyfikaty:

• VdS — niemiecki instytut certyfikujacy, uznawany w całej Europie
• LPCB — brytyjski odpowiednik
• FM Approved — amerykanski standard, czesto wymagany przez ubezpieczycieli miedzynarodowych
• UL Listed — kolejny amerykanski standard

Wazne jest, aby stosowac tryskacze z certyfikatem uznawanym przez lokalnego ubezpieczyciela i organ nadzoru.

Bledy montazowe zwiazane z glowicami

Najczestsze problemy, które widzimy na budowach:

• Niewlasciwa orientacja — tryskacz pendent zamontowany jako upright lub odwrotnie
• Zla temperatura — tryskacz 68°C w pomieszczeniu o temperaturze ponad 38°C
• Zamalowane tryskacze — farba na ampulce lub zamku topikowym
• Niewlasciwa odleglosc od sufitu — poza zakresem tolerancji producenta
• Brak oslon — w strefach narazonych na uszkodzenia mechaniczne

Podsumowanie

Prawidlowy dobor glowicy tryskaczowej to jeden z najważniejszych elementow projektowania i montazu instalacji sprinklerowej. Wymaga znajomosci norm, warunkow obiektu i oferty producentow. W Oskar Sprinkler pomagamy naszym klientom dobrac optymalne rozwiązania dla kazdego projektu.

Masz pytania dotyczace doboru tryskaczy? Skontaktuj się z nami — pomozemy Ci wybrac najlepsze rozwiązanie.